فلدسپات چیست؟

فلدسپات یا فلدسپار نوعی کانی بلورین سبلیکاته (یک ترکیب شیمیایی که در ساختار آن سیلیس وجود دارد) است که از سیلیکات آلومینیم و سدیم و پتاسیم و کلسیم تشکیل شده و اغلب در سنگ‌های آذرین یافت می‌شود (بیش از 60 درصد مواقع) زیرا معمولاً هنگام سرد شدن در ماگما رسوب می کنند با این وجود فلدسپات در سنگ های رسوبی و دگرگونی نیز دیده می­شود. نام این سنگ‌ها از دو کلمه feld به معنی صحرا و spar به معنی لکه گرفته شده است. دلیل نام گذاری این سنگ‌ها به این دلیل است که فلدسپارها پس از رها شدن در مناطق بیابانی و مسطح به دلیل هوازدگی لکه‌های سفید رنگ از خود به جای می‌گذارند.

فلدسپات فراوان ترین کانی موجود در طبیعت است و بیش از 50 درصد پوسته زمین را تشکیل می­دهد و می­توان آن را به شکل زیر دسته بندی کرد.

کانی فلداسپات چیست

مواد معدنی فلدسپات دارای یک طیف شگفت آور از خواص فیزیکی مشترک هستند. اکثر مواد معدنی موجود در فلدسپات دارای دو جهت شکاف کامل هستند که تقریباً از زاویه‌های راست قطع می‌شوند. آن‌ها نه تنها دارای زاویه شیب تقریباً یکسانی برای برش‌های خود هستند، بلکه دارای سختی موهس و وزن مخصوص  یکسانی نیز هستند.

معمولا وزن مخصوص فلدسپات‌ها در محدوده ۲.۵-۲.۸ هست در حالی که سختی موهس آنها حدود ۶ تا ۶.۵ است. علاوه بر تمام این شباهت‌ها در خصوصیات فیزیکی ، تمام مواد معدنی فلدسپات دارای براقیت زجاجیه‌ای هستند که بیشتر روی صورتپ‌های خوشه ای مرواریدی قرار دارد. این خصوصیات یک روش عالی برای شناسایی این  مواد معدنی می باشد.

شناسایی این مواد معدنی در سنگ های آذرین برای افرادی که با شکاف فلدسپات آشنا هستند بسیار آسان می باشد. هرچقدر بلورهای این ماده معدنی کوچک تر باشند ، هنگام بررسی سنگ آذرین با استفاده از لنز دستی ، به راحتی می توان آنها را جدا از سایر مواد معدنی دانست ، زیرا ویژگی های آن به راحتی قابل شناسایی است.

بسیاری از کاربردهای فلدسپات از رفتار منحصر به فرد آن تحت تاثیر حرارت ناشی می شود. این مواد معدنی تمایل دارند که در محدوده ۷۰۰ تا ۸۰۰ درجه سانتی گراد یک حالت انتقالی شکننده به شکل پذیری داشته باشند – بسیار کمتر از بسیاری از موادی که با آنها مخلوط می شوند – و بنابراین اغلب مانند شار رفتار می کند.

انواع فلدسپات

  • گروه کلسیک : کانی اصلی این گروه آنورتیت با فرمول شیمیایی (CaAl2Si2O8) است که در رنگ های متنوع از سیاه ، خاکستری ، آبی ، قرمز و مرواریدی دیده می­شود.
  • گروه سدیک : کانی اصلی این گروه آلبیت با فرمول شیمیایی (NaAlSi3O8) است که معمولاً به رنگ سفید دیده می­شود.
  • گروه پتاسیک : کانی اصلی این گروه ارتوکلاز و میکروکلین با فرمول شیمیایی (NaAlSi3O8) است که معمولاً به رنگ‌های صورتی تا قرمز دیده می­شوند

ساختار بلوری گروه های فلدسپات به قدری مشابه است که ممکن است به صورت نوارهای متناوب نازک در یک نمونه ایجاد شوند. این گونه مخلوط فلدسپات پرتیت نامیده می شود.

 

ویژگی‌ها و مشخصات فلداسپات

 

برای خرید و یا فروش معدن فلداسپات با کارشناسان ما با شماره‌‌ی 09137709727 تماس حاصل فرمایید.

کاربرد فلدسپات در صنایع مختلف

کاربرد فلدسپات‌ها در زندگی روزمره ما و صنایع به اندازه میزان و انواع آن در طبیعت فراوان است به شکلی بسیاری از وسایلی که ما روزانه استفاده می­کنیم مانند کاشی های کف و حمام ، شیشه برای آب آشامیدنی و سایر مایعات، فایبرگلاس مورد استفاده برای عایق و انواع مختلف ظروف آشپزخانه ما همگی از فلدسپات ها ساخته می­شوند. اگر بخواهیم تنها به مهم ترین کاربرد های فلدسپات اشاره کنیم می­توان موارد زیر را نام برد.

  • شیشه سازی:

فلدسپات یک ماده حیاتی در تولید شیشه است زیرا تمایل دارد به عنوان یک کاتالیزور در فرایند تولید شیشه عمل کند. فلدسپات دمای کوارتز را کاهش می دهد و به طور همزمان به حفظ ویسکوزیته شیشه تولید شده کمک می کند. محتوای قلیایی فلدسپات باعث می­شود که به عنوان یک شار در شیشه سازی عمل کند. شارها نقطه ذوب کلی یک مخلوط معین را کاهش می دهند. علاوه بر این، فلدسپات به واسطه یون های آلومینا و کلسیم خود می تواند به شیشه خواص مطلوبی مانند افزایش سختی، دوام و مقاومت در برابر حملات شیمیایی بدهد. برای مقاصد شیشه‌سازی، فلدسپات‌ها تا 0.85 میلی‌متر (20 مش) آسیاب می‌شود.

فلداسپات feldspar

 

مطلب پیشنهادی: معادن سنگ آهن ایران

  • سرامیک:

فلدسپات مهمترین ماده اصلی ، علاوه بر خاک رس در تولید سرامیک محسوب می‌شود. این ترکیبات دمای ذوب مشخصی ندارد، زیرا در دماهای مختلف به آرامی ذوب می‌شود. این یکی از مزایای مهم فلدسپات است زیرا ذوب خاک رس و کوارتزها را تسریع می‌کند ، در حالی که به طور همزمان امکان تعدیل این مرحله مهم را در فرآیند تولید فراهم می کند. به طور کلی از آنها به عنوان کاتالیزور شار برای تولید پوشش شیشه‌ای در دمای پایین استفاده می‌شود. همچنین از آن‌ها به عنوان منبع آلومینا و مواد قلیایی در لعاب استفاده می‌شود

غالباً فلدسپات‌ها مقاومت، دوام و مقاومت بدنه سرامیک را بهبود می‌بخشند. همچنین، آن‌ها سایر ترکیبات گروهی را ذوب، نرم و مرطوب می‌کنند. فلدسپات‌های گرید سرامیکی معمولاً تا ۷۵ میکرومتر (۲۰۰ مش) آسیاب می‌شوند

درست مانند ساخت شیشه ، اجزای اساسی فلدسپات ها (سدیم ، پتاسیم و کلسیم) مانند شار رفتار می کنند ، فلدسپات معمولاً با کربنات سدیم بدون آب (خاکستر سودا) ترکیب شده و برای کاهش دمای ذوب و افزایش قابلیت ذوب تمام اجزای سازنده سرامیک استفاده می شوند. علاوه بر این ، فلدسپات میزان لک شدن بدنه سرامیک را در حین پخت کنترل می کند.

  • رنگ سازی:

فلدسپات به عنوان یک پیگمنت در تولید رنگ‌ها و چسب‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. پیگمنت  یا رنگدانه ذرات جامد پودری و بسیار ریزی است که در تهیه رنگ مورد استفاده قرار می­‌گیرند. ذکر این نکته ضروری است که پیگمنت ها می­‌توانند بی‌رنگ باشند مانند فلدسپات از این نوع پیگمنت‌ها معمولاً برای کاهش هزینه‌های تولید رنگ استفاده می‌­شود.

  • پرکننده:

فلدسپات به دلیل pH پایدار، خنثی بودن از نظر شیمیایی ، پراکندگی خوب، ضریب شکست چشمگیر، مقاومت در برابر یخ زدگی، مقاومت بالا در برابر سایش و ویسکوزیته کم یکی از مناسب ترین پرکننده ها  برای لاستیک ها و پلاستیک ها است. لازم به ذکر است وجود ناخالص هایی مانند مس، منگنز و آهن حتی به میزان ناچیز بر پایداری اکسایشی پلاستیک ها اثر منفی می­گزارد.

  • ساخت لعاب مینا:

فلدسپات در ساخت ظروف بهداشتی، لعاب کاشی و سرامیک، ظروف غذاخوری، ظروف کادویی، برقی و مینا استفاده می‌شود. در وسایل بهداشتی از فلدسپات برای تسهیل روند بهینه سازی استفاده می شود.

فلدسپات همچنین دارای مصارف دیگری است که شامل اورتان ، ساینده‌های ملایم ، رنگ ها ، جوشکاری پوشش قرمز ، تولید فولاد و فوم لاتکس است.

  • ساخت پرسلان (Porcelian):

فلدسپات ، همراه با کائولن و کوارتز (به عنوان نوعی سیلیس) از اجزای اصلی در سرامیک های چینی مدرن هستند. این نوع پرسلان نسبت به انواع “خمیر نرم” قوی‌تر بوده و احتمال ترک خوردگی بسیار کمتری دارد.

ذخایر فلدسپات ایران و جهان

با توجه به اینکه معادن فلدسپات شناخته شده در ایران در ارتباط با توده‌های نفوذی هستند و محل قرار گرفتن این توده ها اکثراً در زون های گسله و تکتونیکی است و با توجه به این که ایران یک سرزمین فعال می‌باشد بالطبع ذخایر فلدسپات در آن بسیار فراوان است. در ایران حدود 20 معدن فلدسپات فعال وجود دارد که تولیدات خود را اغلب به کارخانه های شیشه سازی و تولید سرامیک و کاشی تحویل می‌­دهند. این معادن اغلب در استان‌های همدان، مرکزی، زنجان، یزد، اصفهان، خراسان رضوی، خراسان جنوبی و آذربایجان غربی پراکنده شده‌اند.

از میان ۱۶ کشور ارزیابی شده که بیشترین تولید فلدسپات در جهان را دارند،  ترکیه با تولید ۵ میلیون تن از این ماده معدنی در سال ۲۰۱۵ توانست جایگاه اول را به خود اختصاص دهد. ایتالیا نیز در مجموع موفق به تولید ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تن فلدسپات شد و در جایگاه دوم قرار گرفت. اما جایگاه سوم با تولید ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تن به چین اختصاص داشته است. ایران نیز با تولید ۶۰۰ هزار تنی توانست جایگاه ششم را به دست آورد. سهم ایران از تولید این ماده معدنی نزدیک به ۳ درصد است.

 

کاربرد فلداسپات

برای خرید فلدسپات باید به چه نکاتی توجه نمود؟

اگر قصد خرید فلدسپات را دارید باید حتما به مواردی چون نوع فلدسپات مورد نیاز، محل تهیه فلدسپات، کیفیت فلدسپات، قیمت فلدسپات، نحوه حمل و نقل، مقدار خرید، مدت زمان تحویل، شرایط پرداخت و نگهداری آن توجه داشته باشید و همواره سعی کنید از مراجع معتبر برای خرید چنین مواردی اقدام نمایید.

فلداسپات چیست

 

کلام پایانی

ما در این صفحه در رابطه با فلدسپات‌ و کاربرد آن سخن گفتیم و در این باره اطلاعات مفیدی به شما همراهان گرامی ارائه دادیم و اینک در انتها امیدواریم مطالب این صفحه برای شما مفید بوده باشد.